Boerenleven

Eeuwenlang vormde landbouw de ruggengraat van het leven in Ruinen. De eerste boeren vestigden zich op de hoger gelegen essen waar hun akkers waren. Langs de beekdalen lagen hooilanden en weilanden, maar het land bestond vooral uit woeste gronden: uitgestrekte heidevelden, moerassen en bossen.

Samenwerking
Om het gebruik van deze gemeenschappelijke gronden te regelen, ontstond het systeem van de boermarke. Een boermarke (of marke) was een samenwerkingsverband van boeren binnen een dorp of buurtschap, stammend uit de middeleeuwen. Deze samenwerkingen legden de basis voor de sociale structuur in het dorp.

Potstallen
Tot ver in de 19e eeuw was het Drentse boerenbedrijf afhankelijk van de potstal. Schapen graasden op de heide en leverden wol, vlees én mest. Die mest werd verzameld in de potstal en vermengd met plaggen en stro. Daarna ging alles op de arme zandgrond om deze vruchtbaar te maken.

Modernisering
Rond 1900 veranderde alles. Met de komst van kunstmest en moderne landbouwtechnieken werd ook de zandgrond geschikt voor akkerbouw. Heidevelden verdwenen en graanvelden kwamen ervoor in de plaats. Tussen 1930 en 1950 werd dit proces versneld tijdens grote werkverschaffingsprojecten. Werklozen ontgonnen de heide en maakten er landbouwgronden van. Later namen machines hun werk over.

Tip: terug in de tijd
Vandaag de dag herinnert het landschap nog op enkele plekken aan die tijd. Op de heide van Kraloo en Dwingeloo loop je waar eeuwenlang schapen graasden.