Een kudde schapen die ’s ochtends de kooi verlaat en samen met de herder en honden de heide op trekt: het blijft een bijzonder gezicht. De schapen zorgen niet alleen voor mooie plaatjes, maar spelen ook een belangrijke rol bij het open en gezond houden van het Drentse heidelandschap.
In Zuidwest-Drenthe vind je vier schaapskooien waar je dit van dichtbij kunt meemaken. Sta op tijd klaar om de kudde uit te zwaaien of wacht aan het einde van de middag tot honderden schapen weer terugkeren naar de kooi. Een ervaring die je niet snel vergeet.
Het Drentse Heideschaap
Voordat je de schaapskooien bezoekt, is het leuk om iets meer te weten over de bewoners. Bij de meeste schaapskooien in Zuidwest-Drenthe kom je namelijk het Drentse heideschaap tegen, een van de oudste schapenrassen van West-Europa.
Vroeger werden deze schapen gehouden voor hun wol, vlees en mest. Tegenwoordig hebben ze een andere, maar minstens zo belangrijke taak: natuurbeheer. Door dagelijks gras, jonge boompjes en andere begroeiing weg te eten, houden ze de heide open en gezond. De rammen zijn bovendien makkelijk te herkennen aan hun grote, spiraalvormige hoorns.
1. Schaapskooi Ruinen
Bij het Bezoekerscentrum Dwingelderveld ligt de Schaapskooi Ruinen, de thuisbasis van een kudde van ongeveer 700 Drentse heideschapen. Iedere dag trekken de schapen samen met de herder én de Bordercollies het Dwingelderveld op om de heide te begrazen. Daarmee helpen ze het bijzondere natuurgebied open en gezond te houden.
Normaal gesproken vertrekt de kudde rond 09.30 uur en keert deze in de zomer rond 17.00 uur weer terug (in de winter rond 16.00 uur). Op warme dagen kunnen de tijden afwijken. Bij de schaapskooi vind je ook een vrij toegankelijke informatieruimte waar je meer ontdekt over de kudde, de herders en het natuurbeheer. Naast de schaapskooi staat bovendien een uitkijktoren, vanwaar je een prachtig uitzicht hebt over het Dwingelderveld. Het is ook een ideale plek om de kudde in de verte aan te zien komen wanneer de schapen terugkeren naar de kooi.
Parkeren kan bij het bezoekerscentrum. Vanaf daar wandel je in ongeveer 5- 10 minuten naar de schaapskooi en de uitkijktoren.
Meer lezen
2. Holtinger Schaapskudde
Bij Havelte vind je de schaapskooi van de Holtinger Schaapskudde. In de zomer vertrekken de schapen hier meestal rond 09.30 uur richting het Holtingerveld en keren ze rond 16.30 uur weer terug. Vooral het moment waarop honderden schapen tegelijk de kooi verlaten of juist weer binnenkomen, blijft indrukwekkend om te zien.
In de herfst en winter graast de kudde minder vaak. Op het informatiebord bij de schaapskooi lees je waar de schapen zich op dat moment bevinden. Dorst gekregen van het zwaaien naar al die schapen? Vlak naast de schaapskooi ligt Brasserie OER, een fijne plek voor een kop koffie, een uitgebreide lunch of een drankje na je bezoek. Maak je er gelijk een compleet uitje van, gezellig toch!
Meer over de Holtinger Schaapskudde
3. Schaapskooi Achter 't Zaand
Het Dwingelderveld is zó uitgestrekt dat er niet één, maar zelfs twee schaapskuddes nodig zijn om de heide te begrazen. Eén daarvan vertrekt dagelijks vanaf Schaapskooi Achter 't Zaand in Lhee. Samen met de herder en zijn honden trekken zo'n tweehonderd Drentse heideschapen de heide op om het landschap open en gezond te houden.
Wil je de kudde zien vertrekken of terug zien komen? Kijk dan op het krijtbord bij de schaapskooi. Daarop schrijven de herders iedere dag de actuele vertrek- en aankomsttijden. Vanaf parkeerplaats Achter 't Zaand wandel je in ongeveer tien minuten naar de schaapskooi. Kijk bij aankomst ook eens omhoog: boven de ingang hangt een grote bos hulst. Volgens een oude traditie beschermt die de schapen tegen de ziekte van de zere bekjes.
Meer over de Schaapskooi in Lhee
4. Schaapskooi Doldersummersveld
Aan de rand van het Doldersummerveld ligt de Huenderhoeve, de thuisbasis van de Schaapskudde Doldersummerveld. Hier graast een kudde Schoonebeker heideschapen, het zeldzaamste schapenras van Nederland. Samen met de herder onderhouden de schapen het Doldersummerveld en het Wapserveld.
In de Huenderhoeve vind je een informatiecentrum waar je alles leert over de schaapskudde, de herder en het heidebeheer. Ook starten vanaf hier verschillende wandel- en fietsroutes door het Drents-Friese Wold. Goed om te weten: honden zijn op het terrein niet toegestaan, omdat hier ook kuddebeschermingshonden aanwezig kunnen zijn die de schapen beschermen tegen de wolf.
Meer lezen
Een bezoek aan een schaapskooi is een leuke activiteit voor jong en oud. Of je nu speciaal komt om de kudde te zien vertrekken of toevallig langsloopt tijdens een wandeling, het blijft bijzonder om de samenwerking tussen de herder, zijn honden en honderden schapen van dichtbij te zien.