Nationaal Park Dwingelderveld

Voor veel bezoekers is het Plankenpad bij Spier de mooiste en meest bijzondere wandelroute in Nationaal Park Dwingelderveld. Deze route staat bekend om het afwisselende landschap en het stuk vlonderpad dat je dwars door het natte heidegebied voert.

Het Plankenpad is populair omdat je hier in korte tijd veel verschillende landschappen ziet. Je wandelt door bos, over zandpaden en vervolgens over houten vlonders door een nat natuurgebied. Dat contrast maakt de route anders dan veel andere wandelingen in het park. Vooral het gedeelte over de planken wordt vaak als hoogtepunt genoemd.

De route start bij Spier, vlak bij de A28 en de Boslounge. Vanaf daar volg je een gemarkeerde route van ongeveer 5 tot 7 kilometer, afhankelijk van de gekozen variant. Het is een toegankelijke wandeling die je relatief snel midden in de natuur brengt.

Voor fietsers is er een andere publieksfavoriet: de Dwingelderveldroute. Dit is een van de bekendste fietsroutes in Nederland en loopt langs de mooiste delen van het nationaal park en de omliggende dorpen. De route is populair door de afwisseling tussen heide, bos en open landschap en wordt vaak genoemd als een van de mooiste fietsroutes van het land.

Voor wie meer wil kiezen uit verschillende routes zijn er nog veel meer wandel- en fietsmogelijkheden in het Dwingelderveld. Op de overzichtspagina met routes vind je alle gemarkeerde wandelingen en fietsroutes in het gebied.

Bij Nationaal Park Dwingelderveld kun je op meerdere plekken parkeren, afhankelijk van waar je het gebied wilt ingaan. De bekendste parkeerplek ligt bij het Bezoekerscentrum Dwingelderveld in Ruinen, dat vaak wordt gebruikt als hoofdtoegang.

In Spier kun je parkeren bij Informatiecentrum de Boslounge (Natuurpoort Spier). Dit is een van de belangrijkste toegangspoorten van het gebied. Vanaf hier starten meerdere wandelroutes, waaronder het bekende familiepad en routes richting het Holtveen en de uitgestrekte heide. Door de ligging direct aan de A28 is dit een van de meest gebruikte startpunten voor bezoekers die het Dwingelderveld voor het eerst bezoeken.

Bij Lhee/Achter ’t Zaand ligt een parkeerplaats bij de schaapskooi en het familiepad. Dit is een rustiger startpunt aan de oostkant van het gebied. Vanaf hier wandel je direct de heide op en kom je langs de schaapskuddes en vennen. Dit startpunt is vooral populair bij wandelaars die een meer rustige en open route zoeken.

De meeste parkeerplaatsen zijn gratis en liggen direct aan wandel- en fietsroutes. Vanaf alle startpunten sta je binnen enkele minuten midden in de natuur.

Rond Nationaal Park Dwingelderveld liggen meerdere vakantieparken en accommodaties, vooral in de omgeving van Ruinen, Dwingeloo en Spier. Je zit hier nooit ver van de natuur en vaak zelfs op loop- of fietsafstand.

In de regio vind je grotere vakantieparken, maar ook kleinschalige bungalowparken, natuurcampings en veel particuliere vakantiehuizen en B&B’s. Vooral de plekken aan de rand van het bos of heidegebied zijn populair.

Het voordeel van verblijven in dit gebied is dat je direct toegang hebt tot wandel- en fietsroutes. Veel accommodaties spelen daar ook op in met routes vanaf de deur of fietsverhuur.

Het is daardoor een gebied dat zich goed leent voor een rustige natuurvakantie, waarbij je weinig hoeft te reizen tussen activiteiten.

De heide in Nationaal Park Dwingelderveld staat meestal in bloei van half augustus tot half september. De piek ligt vaak rond eind augustus en begin september, wanneer het landschap het meest paars kleurt.

Omdat het Dwingelderveld een groot en nat heidegebied is, kan de intensiteit van de bloei per plek verschillen. Sommige delen kleuren eerder of juist iets later, afhankelijk van de bodem en het microklimaat.

De exacte timing verschilt ook per jaar. Warme zomers zorgen vaak voor een iets eerdere bloei, terwijl koelere periodes het kunnen vertragen.

Voor een mooi bezoek is het aan te raden om vroeg of laat op de dag te gaan. Dan is het licht zachter en is de kans groter dat je dieren ziet zoals reeën of schaapskuddes in het veld.

Honden zijn toegestaan in Nationaal Park Dwingelderveld, maar in de meeste delen moeten ze aangelijnd zijn. Dit is belangrijk om de natuur en andere bezoekers te beschermen.

Het gebied is namelijk ook leefgebied van schaapskuddes en wilde dieren. Vooral in de buurt van de schapen is het belangrijk dat honden niet loslopen, omdat dit verstoring kan geven.

Er zijn enkele losloopgebieden waar honden wel vrij mogen rennen, maar deze zijn duidelijk aangegeven met borden en liggen vooral aan de randen van het park.

Voor hondenbezitters zijn vooral de bosranden en rustige paden geschikt, zolang de aanlijnregels worden gevolgd.

De bekendste fietsroute in en rond Nationaal Park Dwingelderveld is de Dwingelderveldroute van 46 kilometer. Deze route start in Dwingeloo en voert je door een van de mooiste natuurlandschappen van Nederland. Onderweg fiets je langs uitgestrekte heidevelden, vennen, bossen en karakteristieke Drentse dorpen. De Dwingelderveldroute werd bij een landelijke verkiezing uitgeroepen tot de populairste fietsroute van Nederland en is nog altijd een favoriet onder recreatieve fietsers.

Naast deze route zijn er nog meer mooie fietsmogelijkheden in en rond het Dwingelderveld:

• Fietsroute Dwingeloo – VAM-berg – een afwisselende route met natuur, dorpen en de beklimming van de VAM-berg.
• Dwingelderveld – Drents-Friese Wold (±84 km) – een lange route langs meerdere natuurgebieden, waaronder Nationaal Park Dwingelderveld, het Drents-Friese Wold en het Canadameer.
• Fietsroute Dwingelderveld (audioroute) – een route waarbij je onderweg luistert naar verhalen over het landschap, de natuur en de geschiedenis van het gebied.

Alle routes zijn te rijden via fietsknooppunten en/of bewegwijzerde routeborden. Dwingeloo en Ruinen zijn populaire startpunten, met voldoende parkeergelegenheid en horeca in de buurt.

Het Nationaal Park Dwingelderveld wordt actief begraasd door Drentse heideschapen van twee verschillende schaapskuddes. Deze schapen spelen een belangrijke rol in het beheer van de heide. Door te grazen voorkomen ze dat het gebied dichtgroeit met gras, bomen en struiken, waardoor het karakteristieke heidelandschap behouden blijft.

• Schaapskudde Ruinen – Deze kudde bestaat uit meer dan 700 Drentse heideschapen en vertrekt dagelijks om 09:30 uur vanaf de schaapskooi in Ruinen naar de heide. Bij de schaapskooi vind je ook een uitkijktoren met uitzicht over het Dwingelderveld.
• Schaapskudde Achter 't Zaand – Deze kudde graast aan de oostkant van het Dwingelderveld. Vanaf de schaapskooi bij Lhee trekken de schapen dagelijks met de herder het natuurgebied in. Wil je de kudde uitzwaaien en terug zien komen? Kijk dan op het krijtbord bij de schaapskooi. Daarop schrijven de herders hoe laat ze vertrekken en terugkomen. 

Beide schaapskooien zijn goed bereikbaar en vormen een populair startpunt voor een wandeling door Nationaal Park Dwingelderveld. Vooral in de ochtend en aan het einde van de middag is de kans groot dat je de herder met de kudde tegenkomt.

In het Dwingelderveld leven veel bijzondere dieren. Zo kun je er Schotse hooglanders, Drentse heideschapen, reeën en vossen tegenkomen. Ook is het natuurgebied een geliefde plek voor vogelliefhebbers. Het Dwingelderveld staat namelijk bekend als een van de beste gebieden in Drenthe om kraanvogels te spotten. Deze indrukwekkende vogels broeden al jaren in het gebied en trekken jaarlijks veel natuurliefhebbers naar Zuidwest-Drenthe. Daarnaast leven er talloze andere vogelsoorten die je kunt ontdekken tijdens een wandeling of fietstocht door het nationaal park.